N-propylopentedron (NPP) – analog pentedronu o którym mało kto słyszał
Na rynku research chemicals zagościło mnóstwo pochodnych pentedronu. Jedne były lepsze, jedne gorsze. Jedne, takie jak N-etylopentedron, są z nami do dziś, o innych z kolei słuch zaginął – chociażby 4-fluoropentedron (4-FPD) czy 4-metylopentedron (4-MPD). Są też jednak takie, które były tak mało popularne z różnych powodów, że praktycznie nikt o nich nie słyszał. Jedną z takich pochodnych jest NPP, czyli inaczej N-propylo(nor)pentedron.
NPP to syntetyczny stymulant należący, podobnie jak pokrewne mu związki, do rodziny katynonów. Jest blisko spokrewniony z N-etylopentdronem (NEP), którego jest wyższym homologiem. W tym przypadku, łańcuch etylowy będący podstawnikiem na atomie azotu, został wydłużony o jeden węgiel, stając się łańcuchem propylowym. Chociaż ilość informacji o N-propylopentedronie jest mocno ograniczona, a substancja ta nie była przedmiotem żadnych badań naukowych, pewne rzeczy można wywnioskować na podstawie podobieństwa struktury NPP do innych, pokrewnych stymulantów, takich jak N-etylopentdron czy pentedron.
Nie jest znana data pierwszej syntezy tej substancji, i ciężko ją ustalić ze względu na niejasne źródła. W Polsce NPP został wymieniony między innymi w raporcie Głównego Inspektoratu Sanitarnego w 2018 roku jako jedna z substancji pojawiających się na rynku. W przeglądzie literatury medycznej z 2022 r. wymieniono N-propylopentedron jako „nowy” syntetyczny katynon, dla którego odnotowano „pierwszy” przypadek zatrucia bądź identyfikacji tego związku. Podobnie, pierwsze zgłoszenia NPP do EMCDDA (Agencja Unii Europejskiej do Spraw Narkotyków) miały miejsce kolejno w 2021 i 2022 roku.
N-propylopentedron występuje pod kilkoma nazwami. Oto one:
– alpha-Propylaminopentiophenone
– N-PP
– N-Propyl-(nor)pentedrone
– a-PAPP
– 1-Phenyl-2-(propylamino)pentan-1-one
– 2-(Propylamino)-valerophenone
Przypuszcza się, że podobnie jak NEP, NPP jest NDRI, czyli inhibitorem wychwytu zwrotnego dopaminy i noradrenaliny (norepinephrine – dopamine reuptake inhibitor). Inhibicja wychwytu zwrotnego to mechanizm, który blokuje ponowne wchłanianie neuroprzekaźników (takich jak serotonina, dopamina, noradrenalina) do komórek nerwowych, które je wyzwoliły, utrzymując większą ilość substancji chemicznej w synapsie – w szczelinach między neuronami – w celu wzmocnienia sygnalizacji. Działanie to zwiększa poziom konkretnych neuroprzekaźników, w tym przypadku noradrenaliny (norepinefryny) i dopaminy, co skutkuje ekscytacja układu nerwowego, i efektami takimi jak pobudzenie, stymulacja, euforia, poprawa samopoczucia, podniecenie.
Brakuje jakichkolwiek danych o farmakologii, metaboliźmie, efektach czy potencjalnych skutkach ubocznych które mogłoby wywołać zażywanie NPP – choć odnotowano conajmniej jeden przypadek śmiertelny (który był skutkiem zjedzenia około 10 gramów tejże substancji na raz). Wobec tak skąpych danych farmakologicznych większość informacji to czyste przypuszczenia i domysły, wysnute na podstawie podobieństwa do znanych i lepiej przebadanych związków podobnych w budowie. Przypuszcza się, że NPP podobnie jak jego niższy homolog, NEP wywołuje dość podobne efekty takie jak pobudzenie, euforia, towarzyskość, lecz trochę mniej intensywne. Substancja ta wywołuje krótkotrwałą euforię oraz intensywną, fizyczną stymulację utrzymującą się do około trzech godzin przy podaniu donosowym. Brakuje dokładnych informacji na temat skutków ubocznych wywoływnych przez N-propylopentedron, lecz również przyjmuje się, że są one podobne do tych znanych z N-etylopentdronu. Zaliczamy do nich przyspieszoną akcję serca, zwiększone ciśnienie tętnicze, bruksizm (szczękościsk), zwiększoną potliwość, odwodnienie, mdłości, bezsenność, lęki i paranoje, bóle głowy, drgawki, napięte mięśnie szkieletowe.
Autor tekstu: horsii
