Hydrokodon (najbardziej znany pod nazwą handlową Vicodin) jest półsyntetycznym opioidem należącym do klasy morfinianów. Substancja ta jest zwykle syntetyzowana pozyskiwana z kodeiny – jednego z alkaloidów opioidowych występujących w maku lekarskim. Jest to silny opioidowy środek przeciwbólowy stosowany z reguły doustnie jako środek przeciwkaszlowy, ale również powszechnie przyjmowany doustnie w celu łagodzenia bólu o umiarkowanym – silnym nasileniu. Oczywiście jak w przypadku pokrewnych opioidów takich jak oksykodon czy morfina, substancja ta jest używana do celów rekreacyjnych. Mimo bycia kontrolowanym związkiem chemicznym w większości krajów świata, hydrokodon jest przepisywany na receptę głównie w Stanach Zjednoczonych, a Międzynarodowa Rada Kontroli Narkotyków podaje, że 99% światowych dostaw w 2007 r. zostało zużytych w Stanach Zjednoczonych.
Hydrokodon wywołuje efekty typowe dla agonistów receptorów opioidowych μ (Mu), co wskazuje na farmakologiczne podobieństwo do bardziej tradycyjnych opioidów tej samej klasy, takich jak kodeina czy morfina. Związki te wywierają swoje działanie poprzez wiązanie się z receptorem opioidowym μ i jego aktywację. Dzieje się tak, ponieważ opioidy strukturalnie naśladują endogenne endorfiny, które naturalnie występują w organizmie i również oddziałują na zestaw receptorów opioidowych μ. Sposób, w jaki opioidy naśladują strukturalnie te naturalne endorfiny, powoduje euforię, łagodzenie bólu i działanie przeciwlękowe. Dzieje się tak, ponieważ endorfiny są odpowiedzialne za zmniejszanie bólu, wywoływanie senności i ogólne uczucie przyjemności. Mogą być uwalniane w odpowiedzi na ból, intensywny wysiłek fizyczny, orgazm lub ogólne podekscytowanie.
Nie wykazano, aby hydrokodon był toksyczny i w rozsądnych dawkach jest fizycznie łagodny. Podobnie jak w przypadku wszystkich opioidów, długotrwałe skutki mogą być różne, ale mogą obejmować zmniejszenie libido, apatię i utratę pamięci. Niektóre osoby mogą również wykazywać reakcję alergiczną na hydrokodon, taką jak obrzęk skóry i wysypki. W dużych dawkach może być śmiertelny. Podobnie jak większość opioidów, niezmieniony hydrokodon w odpowiednich dawkach nie powoduje wielu długotrwałych powikłań poza uzależnieniem i zaparciami. Poza niezwykle silnym uzależnieniem i zależnością fizyczną, szkodliwe lub toksyczne aspekty stosowania opioidów są związane wyłącznie z nieprzestrzeganiem niezbędnych środków ostrożności dotyczących ich podawania, przedawkowaniem i stosowaniem produktów nieczystych. Hydrokodon jest często mieszany z acetaminofenem (paracetamolem), co jednak może komplikować profil bezpieczeństwa leku ze względu na toksyczne działanie acetaminofenu na wątrobę.
Duże dawki hydrokodonu mogą powodować depresję oddechową, prowadzącą do śmiertelnego lub niebezpiecznego poziomu niedotlenienia (niedoboru tlenu). Dzieje się tak, ponieważ odruch oddychania jest hamowany przez agonizm receptorów opioidowych µ proporcjonalnie do spożytej dawki. Jednak gdy hydrokodon jest łączony z paracetamolem (jak ma to miejsce w przypadku wielu preparatów farmaceutycznych zawierających hydrokodon), toksyczne działanie na wątrobę, a nawet ostra niewydolność wątroby stają się poważnym zagrożeniem, zwłaszcza w połączeniu z alkoholem, co dodatkowo zwiększa ryzyko wywołania niebezpiecznego poziomu depresji oddechowej.
W przypadku długotrwałego i powtarzającego się stosowania rozwija się tolerancja na wiele skutków działania hydrokodonu. Tempo, w jakim to następuje, jest różne dla różnych skutków, przy czym tolerancja na skutki wywołujące zaparcia rozwija się szczególnie powoli. W rezultacie użytkownicy muszą przyjmować coraz większe dawki, aby osiągnąć te same efekty. Następnie potrzeba około 3–7 dni, aby tolerancja zmniejszyła się o połowę, i 1–2 tygodni, aby powrócić do poziomu wyjściowego (przy braku dalszego spożycia). Oksykodon wykazuje tolerancję krzyżową ze wszystkimi innymi opioidami, co oznacza, że po spożyciu hydrokodonu wszystkie opioidy będą miały osłabione działanie.
Autor tekstu: horsii
